MANKURT ve BOZKURT
Cengiz
Aytmatov’u bilirsin. Kırgız Türk’ü…Türk birliğinin yılmaz savunucusu.
Dünya edebiyatına armağan ettiğimiz Lenin ödüllü usta bir kalem…
1980 yılında yazdığı bir romanı var: “Gün
Olur Asra Bedel”
Okudun mu? Kişinin, öz köküne yabancılaşmasını anlatır. Bunu Türk “Mankurt Efsanesi”ne
dayandırır. Şöyle….Juan-Juan adlı
barbar bir toplum, tutsak ettiği kişileri işe yarar köleler haline getirmek
için belleklerini silerek “mankurt” haline getirirmiş..!
Bir insanı “mankurt” yapmak istediklerinde bak ne yaparlar:
- Tutsak kişinin saçları iyice kazınıyor,
- Kafasına devenin boyun
derisi gerdirilerek
geçiriliyor,
- Tutsak başını yerlere vurmasın diye bir kütüğe bağlanıyor,
- Yürek parçalayan çığlıkları duyulmasın diye elleri ayakları bağlı olarak ıssız bir yerde sıcak
güneş altında dört beş
gün aç susuz bırakılıyor,
- Sıcağın etkisiyle deve derisi büzülüyor ve bir mengene gibi kafayı sıkıştırıyor,
- Deve derisinin artık kafa derisiyle bütünleşmeye başlamasıyla kazınan saçlar
yeniden uzamaya başlıyor,
- Fakat, deri kafaya o
kadar yapışıyor ki, zaten
sert olan deve derisi sıcağın etkisiyle iyice sertleşiyor ve uzayan saçlar
deriyi delip uzamasına devam edemiyor,
- Bu nedenle saçlar
kafanın dışı yönünde değil, içine
doğru uzamaya başlıyor,
- Sıcaktan büzüşen deve
derisinin kafatasına yaptığı baskı ve
kafanın içinde ters yönde uzayan saçların kafatasını delip, beyne doğru
ilerlemesiyle tutsak
büyük acılar çekiyor,
- Beşinci günün sonunda tutsakların çoğu ölüyor,
- Sağ kalan tutsak zamanla kendine geliyor; yiyip içerek gücünü toparlıyor.
- Ama o artık bir insan değildir; ölünceye kadar geçmişini hatırlamayan “mankurt”olmuştur. Artık hafızası yoktur…
Kim olduğunu, hangi soydan geldiğini, anasını, babasını ve çocukluğunu bilmez
hale geliyor.Düşünememektedir…
İnsan olduğunun farkında değildir. Ağzı vardır, dili yoktur; kaçmayı dahi
düşünmeyen, hiçbir tehlike arz etmeyen bir köledir sadece.
Bilinci, benliği olmadığı için, sadece
efendisine boyun eğen bir köle…Evet… Mankurt,
için önemli olan tek şey efendisinin emirlerini yerine getirmektir…
Hikaye budur…Akıl yoksunluğunu ifade
eden “mankurtlaşma” artık bir kavram olarak
kullanılmaktadır.
Anadolu’da “mankafa” derler!..
Cengiz Aytmatov “Bozkurtları” 21.yuzyilin basinda uyarmak istemektediydi…Anlayana…
Bir kardeş mektubudur bu..
E.Ulas - Mart2015
